En Önemli Ekonomi Modelleri

Bildiğiniz gibi dünyada sayısız ekonomi modelleri var ama bunlardan dördü en sık rastlanan ekonomi modelleridir. Tüm ekonomi modellerinin hepsinin benzersiz işlevleri vardır, ancak her 4 ekonomi modelinin de ortak paydada buluşacağı bazı noktalar vardır.

Bu 4 Ekonomi modellerinin birbirlerine karşı avantaj ve dezavantajları vardır.

Geleneksel Ekonomi Modeli

Geleneksel ekonomi sisteminde, mal ve hizmet faaliyetlerine gelenekler ve o toplumun kalıplaşmış adetleri hükmeder. Bu sistemlerde iş alanında ve üretim alanında uzmanlaşma pek yoktur, iş bireylere bağlıdır. Kırsal kesim ekonomisi olarak da adlandırılabilir. Her ülkenin kırsal bölgelerindeki ekonomi modeli geleneksel modeldir. Bireysel bir ekonomi modeli olması vesilesi ile daha güçlü modeller tarafından zorlanarak kaynak kısıtlamasına veya ambargosuna maruz kalabilir. Bu durum, ufak bir büfe açan bireysel bir girişimcinin karşısına dev bir AVM açılması ve büfecinin ürün alış fiyatına AVM’nin satış yaparak bu küçük girişimciyi zor durumda bırakması örneğine benzer. Ekonomi modellerinin hepsinde acımak- merhamet etmek, nefes alacak yer bırakmak, yükselmek için rakibe fırsat vermek gibi insani melekeler yoktur.

Komuta Ekonomi Modeli

Bir diğer ekonomi modeli de komuta ekonomi modelidir. Bu model Çin ve Rusya gibi komünizm ile yönetilen ülkelerde yarım yamalak da olsa işler. Ekonomi sahasına giren tüm üretim ve hizmet kararları devlet tarafından verilir, planlı ve programlı bir şekilde işler. Devlet, kendi gücü ile kaynak tedarik eder, sistemli ve programlı bir şekilde çalışır. Petrol ve altın gibi kaynaklar merkezileştirilir, tarım hayvancılık ise halka bırakılır. Bu sistemlerin dezavantajı, yeniliğe kapalı olması, değişen global ekonomi dinamiklerine ayak uyduramaması ve geriden takip etmesi gibi olumsuzlukları içerir.

Piyasa Ekonomi Modeli

Serbest piyasa ekonomi modeli de başka bir modeldir. Bu modelde devlet ekonomide kaynaklara ve kaynakların türevlerine müdahale etmez. Düzenlemeler sadece piyasada arz ve talebe göre dengelenir. Uygulanabilir bir model olduğu söylenemez, çünkü adaletli bir ticaret olabilmesi için devletin yasalarla müdahale etmesi gereklidir. Tamamen serbest bırakılan bir ekonomi kaosa sürüklenir.

Karma ekonomi modeli

Karma ekonomi modeli ise biraz daha pratik kullanıma açık bir modeldir. Bu modelde serbest piyasa vardır ancak bazı hayati noktalarda devletin müdahalesi de vardır. Kamu hizmetleri ve malları devletin kontrolündedir. Bu modelde, ekonomi özel sektörlerin insiyatifine tamamen bırakılmamıştır. Devlet ve özel sektör ( güçlü özel sektör) beraber çalışabilir.

En Önemli Ekonomi Modelleri